روند
تحركات چين نشان مي دهد كه اين كشور به دنبال چينش لايه هاي امنيتي در
محيط پيراموني خويش است كه از گزينه تقويت توان دفاعي چين، مقابله با
نيروهاي تهديد آميز در منطقه، همگرايي با همسايگان نظير توسعه روابط نظامي
با هند، پاكستان، افغانستان و روسيه را در بر مي گيرد، ايجاد لايه هاي
مقاومتي دورتر از محيط فرامنطقه اي، نظير قرار گرفتن در كنار كشورهايي
مانند ايران، سوريه، ممالك آمريكاي لاتين و ... كه كارنامه اي موفق در
مقابله با غرب دارند و ...
پایگاه
بصیرت:چين با برخورداري از مولفه هاي جمعيتي و اقتصادي اكنون به قدرتي
جهاني مبدل شده كه ديگر كسي نمي تواند جايگاه آن را در تحولات جهاني ناديده
بگيرد. هر چند كه پكن بر اساس دكترين راهبردي خود رويكرد نظامي چنداني
ندارد، اما با بهره گيري از مولفه هاي اقتصادي توانسته به قدرتي برتر در
جهان مبدل شود. آمريكا و اروپايي كه زماني به اقتصاد برتر خود مي باليدند
اكنون اذعان دارند كه بدون وجود چين نمي توانند به حيات خود ادامه دهند.
پكن در شرايطي به روند رو به توسعه خود ادامه مي دهد كه تحولي بزرگ در كادر
رهبري اين كشور در حال وقوع است. نشست يك هفته اي حزب كمونيست چين از 19
تا 25 آبان ماه با حضور نزديك به سه هزار عضو آن در حالي برگزار شد كه مهم
ترين دستور جلسه آن در كنار سند مبارزه با فساد، تعيين كادر رهبران جديد
اين كشور بود. «هوجين تائو» در حالي در مارس 2013 به 10 سال رياست جمهوري
خود پايان مي دهد كه براساس تصميمات حزب كمونيست «شي جين پينگ» معاون وي به
سمت رياست جمهوري چين ارتقا يافته تا ساير اركان اداره كشور را نيز براساس
مولفه هاي حزب كمونيست چينش كند.اين تغييرات در ساختار سياسي چين در حالي
صورت گرفته كه بررسي عرصه داخلي چين نشانگر آن است كه مقامات آينده اين
كشور با مجموعه هايي از چالش ها و مولفه هاي مواجه هستند كه در صورت
ناتواني در بهره گيري از مولفه ها و داشته هاي موجود با چالش هاي بسياري
مواجه خواهند شد.
چالش هاي فراروي
«شي
جين پينگ» در حالي سمت رياست جمهوري چين را بر عهده مي گيرد كه در عرصه
داخلي و خارجي بايد تدابير گسترده اي را اجرايي سازد.در حوزه داخلي، چين در
كنار مسائل اقتصادي و الزام براي حفظ توسعه اقتصادي، نيازمند اموري همچون؛
مقابله با فساد اداري و مالي حاكم شده بر كشور، مقابله با تحركات جدايي
طلبانه به ويژه در حوزه تبت و تايوان، رويارويي با تغيير نگرش به ويژه در
ميان نسل جوان در عرصه سياست و ساختار سياسي حاكم بر كشورشان، مقابله با
تحركات فرهنگي و تحركات غرب براي تجزيه و ايجاد بحران اجتماعي و سياسي در
چين، جلوگيري از فرهنگ مصرف گرايانه و شهرنشيني با حفظ ساختار سنتي و
روستايي و ... است كه اين امور از جمله چالش هاي داخلي رهبران آينده چين مي
باشد.
در
حوزه منطقه اي نيز مقابله با تحركات صورت گرفته از سوي ژاپن براي تصاحب
جزاير مورد مناقشه با چين، رويارويي با همسايگان در درياي چين كه سهم خواهي
از اين دريا را تشديد كرده اند، حفظ و مديريت ثبات كره شمالي، توسعه
مناسبات با همسايگان در قالب آسه آن و ... از جمله اهداف و چالش هاي پكن
خواهد بود. در حوزه بين المللي نيز آمريكا و اروپا همچنان اصلي ترين چالش
هاي چين مي باشند و اين در حالي است كه پكن براي حفظ قدرت و موقعيت در ساير
نقاط جهان و سازمان ملل به دليل افزايش مدعيان و ... با چالش هاي بسياري
مواجه است.
حفظ ساختار گذشته
هر
چند كه پكن براي متناسب ساختن كادر رهبري با روند عرصه داخلي و جهاني
نيازمند دگرگوني در رفتارها و عملكردهايش است، اما مولفه هاي بسياري وجود
دارد كه نشانگر عدم تغييرات گسترده خواهد بود. چارچوب هايي كه موجب مي شود
تا پكن در قالب ساختاري آرام براي اجراي تغييرات گام بردارد.نخست آنكه،
ساختار حزب كمونيست بر اساس ساختاري تعريف شده است كه هر پست و سمتي جايگاه
خود را حفظ كرده است، لذا تغيير گسترده در آن امكان پذير نيست و صرفاً در
قالب افراد تغييرات صورت مي گيرد و كاركردها دگرگون نمي شود.
به
عبارت ديگر، در اين ساختار اين جمع است كه تصميم مي گيرد و مقامات در
نهايت، مجريان طرح ها هستند كه بر اساس اصول راهبردي، سياست هاي خود را
تعريف و اجرا مي كنند.دوم آنكه، چين براساس اصل اولويت اقتصادي، مقابله با
تهديد امنيت مرزي و به ويژه در قالب حفظ تماميت ارضي برنامه ريزي مي كند،
لذا ملاك تغييرات نيز در اين چارچوب است.سوم آنكه، پكن در كنار حفظ اقتدار
به دنبال تقابل نظامي با همسايگان و يا غرب نمي باشد، در حالي كه از مولفه
هاي منطقه اي و جهاني براي مقابله با آنها بهره مي گيرد. با اين نگرش، پكن
در كنار تنش با كشورهايي مانند ژاپن، كره جنوبي، آمريكا و ... تلاش مي كند
كه از حذف مناسبات جلوگيري كند، در صورتي كه با مولفه هايي مانند روسيه
تلاش مي كند تا به مقابله با تهديدات بپردازد. روند تحركات چين نشان مي دهد
كه اين كشور به دنبال چينش لايه هاي امنيتي در محيط پيراموني خويش است كه
از گزينه تقويت توان دفاعي چين، مقابله با نيروهاي تهديد آميز در منطقه،
همگرايي با همسايگان نظير توسعه روابط نظامي با هند، پاكستان، افغانستان و
روسيه را در بر مي گيرد، ايجاد لايه هاي مقاومتي دورتر از محيط فرامنطقه
اي، نظير قرار گرفتن در كنار كشورهايي مانند ايران، سوريه، ممالك آمريكاي
لاتين و ... كه كارنامه اي موفق در مقابله با غرب دارند و ... از جمله
اقدامات پكن براي حفظ امنيتش است.
در
نهايت، در باب تغييرات صورت گرفته در عرصه سياسي چين مي توان گفت كه اين
تغييرات به منزله تغيير در ساختار سياسي چين نيست، بلكه در يك روند عادي
كادر رهبري آن با تغييراتي همراه شده است. هر چند كه «شي جين پينگ» بر اساس
شرايط داخلي و خارجي چين راهبردهايي را به كار خواهد بست، اما اين به
منزله تغيير در ساختار كلان پكن نخواهد بود، چنانكه هوجين تائو، رئيس جمهور
كنوني چين 01 سال پيش هنگام رسيدن به قدرت مجموعه اي از راهبردها را براي
ارتقاي جايگاه چين اجرا كرد، اما دگرگوني خاصي در ساختار سياسي چين ايجاد
نشده و صرفاً با شرايط زماني و بين المللي وقف داده شده است.
به نقل از بصیرت دات آی آر
+ نوشته شده در سه شنبه سی ام آبان ۱۳۹۱ ساعت 10:56 توسط علی
|