فلوجه به عنوان کانون محوری تمرکز تکفیری ها- بعثی ها همواره به عنوان منبعی برای ظهور و بروز تروریسم و انفجار در عراق مطرح بوده است و از همین رو فتح این شهر در واقع کلید دروازه ورود به  موصل و یا حتی پایانی بر تروریسم در عراق محسوب می شود. با همه این احوال، نه فقط دولت عراق که بسیاری از بازیگران غربی مدعی مبارزه با تروریسم، هیچ گاه نتوانسته اند به صورت جدی اقدامی در راستای مبارزه با تروریست های این شهر انجام دهند، همچنانکه آمریکا نیز به رغم اشغال عراق در سال 2003 ، به دلیل هزینه های بالایی که  می توانست متوجه این کشور شود به سمت فلوجه نرفت و پرونده این شهر همچنان بسته ماند؛ از همین رو نیز در طی سالیان گذشته، عملا این شهر به پایگاهی برای بعثی ها و گروهای تکفیری تبدیل شد. به نحوی که حزب بعث برای بازگشت به قدرت به ظرفیت های تکفیری موجود در این شهر به شکل جدی توجه داشت که در نهایت نیز به اتحاد با داعش منجر شد. این اتحاد شوم به علاوه همکاری اطلاعاتی غرب، موجی در عراق به راه انداخت که در کوتاه مدت نزدیک به یک سوم مساحت عراق را از سیطره دولت این کشور خارج کرد. عملکرد آنها در کوتاه مدت به طرزی شگفت آور بود که اگر حمایتهای ایران و ایده تشکیل حشد شعبی و پیروزیهای راهبردی آنها نبود، اربیل و بغداد نیز به کنترل و سیطره آنها در می آمد. و همه این ها درحالی بود که آمریکا برخلاف توافق نامه امنیتی با دولت این کشور، هیچ کمکی به مردم عراق نکرد و صرفا نظاره گر بود، حال آنکه حشد شعبی با حمایت های معنوی و مستشاری ایران بیش از پیش در مهار وکنترل داعش موفق عمل کرده است.

در این میان، آمریکا و هم پیمانان آن به شدت تمایل داشتند که ابتدا عملیات آزادسازی موصل بدون دخالت حشد شعبی انجام شود تا بدین ترتیب قدرت این نیروی مردمی دچار تحلیل شده و از میزان محبوبیت و نفوذ آن کاسته شود، اما با توجه به اهمیت آزادسازی فلوجه و اصرار نیروهای مردمی و موافقت دولت عبادی، پرونده بازنشده این شهر در دستور کار عملیاتی قرارگرفت و عملا دولت امریکا در عمل انجام شده قرار گرفت  تا نتواند طرح خود را پیاده کند. بویژه آنکه آزادسازی مناطق صقلاویه و الکرمه توسط حشد شعبی که با همکاری دولت مرکزی، ارتش، عشایر الانبار و پلیس صورت گرفت بیش از پیش آمریکا را نگران ساخت.  به همین دلیل به شدت تلاش نمود تا این نیروها را از ورود به شهرفلوجه بازدارد، چرا که با ورود این نیروهای مردمی، داعش دیگر شانسی برای بقا در فلوجه نخواهد داشت، و این مساله نه تنها به آزادسازی سایر مناطق عراق همچون موصل کمک می کرد بلکه راهبرد حفظ ناامنی در عراق برای بازگشت به صحنه این کشور را که توسط کاخ سفید پیگیری می شود  را با چالش جدی مواجه می کند.

مجموعه این دلایل سبب شده است تا آمریکا،  حیدرالعبادی  را تحت فشار قرار دهد تا فعلا عملیات را متوقف کند تا از این طریق دولت  و نیروهای مردمی را از ادامه پیشروی ها به سمت مرکز فلوجه باز دارند. اما دولت  و حشد شعبی و سایر نیروها مصمم هستند که مرکز اصلی فعالیت داعش هر چه زودتر آزاد شود. بر این اساس حشد شعبی برای کاهش تلفات غیرنظامیان در حال حاضر منتظر خروج مردم عادی از این شهر می باشد تا مرحله حساس و نهایی عملیات را آغاز کند.

در این جا باید یاد آور شد که فلوجه اهمیت و حساسیت بسیار بیشتری نسبت به موصل و غرب الانبار دارد، زیرا نقطه فرماندهی و تسلط بر مرکز استقرار نیروهای داعش در عراق، سوریه و حتی لیبی به شمار می‌رود، به گونه‌ای که درگیری‌های دفاعی و هجومی این تروریست ها از آنجا مدیریت شده و عملیات انتحاری متناسب با نیازهای داعش در جبهه‌های مختلف از غرب الانبار در کرانه رود فرات گرفته تا صلاح الدین و ورودی‌های جنوبی موصل و حاشیه رود دجله از آنجا توزیع می‌شود، بنابراین نگرانی سعودی ها و امریکایی ها در خصوص تبعات آزادسازی این شهر بر سایر حوزه ها طبیعی است. همچنانکه آزادسازی این شهراتاق فرماندهی داعش را متلاشی و ضربه اساسی به تروریسم در عراق و منطقه وارد خواهد ساخت وحتی بقایای حزب منحله بعث نیز که از فلوجه به عنوان پایگاهی برای عملیات زیرزمینی خود بعد از سال 2003 استفاده کرده اند، به شدت در معرض آسیب جدی قرار خواهد گرفت. ضمن آنکه با آزادسازی فلوجه، کلید فتح موصل نیز زده خواهد شد و طرح امریکا برای عدم حضور نیروهای حشدشعبی درمرکز صلاح الدین به حاشیه رفته و حضور این نیروها در عملیات موصل نیز به مطالبه ای عمومی تبدیل خواهد شد.

علاوه بر این نابودی داعش با محوریت حشد شعبی قدرت و عملکرد ائتلاف ضد داعش به رهبری امریکا را زیر سوال برده و سناریوی بازگشت این کشور به صحنه عراق را نیز خنثی خواهد کرد، مضاف برآنکه یکپارچگی عراق نیز در آینده تضمین خواهد شد.

و در نهایت ذکر این نکته نیز ضروری است که پیروزی در فلوجه در سایر جبهه ها از جمله سوریه و یمن تاثیر گذارخواهد بود و این مسئله در نهایت شکستی غیرقابل جبران برای آمریکا و هم پیمانان آن در منطقه محسوب می شود. علاوه براین آزادسازی  فلوجه نه تنها یک پیروزی سرنوشت ساز را در عراق رقم خواهد زد، بلکه در بلندمدت به افزایش نقش حشد شعبی در عراق که به معنای کاهش نفوذ آمریکا در این کشور خواهد بود  کمک خواهد کرد. این روند در آینده این نیروهای مردمی را به عنوان یکی از بازیگران اصلی صحنه عراق و حتی منطقه تبدیل خواهد کرد که با پشتوانه مردمی و حمایت مرجعیت بار اصلی مبارزه با تروریسم در عراق را به دوش خواهد کشید تا بدین ترتیب یکی از بهانه های آمریکا برای بازگشت به این کشور خنثی شود و همین مسئله یکی از دلایل کارشکنی امریکا در روند عملیات فلوجه محسوب می شود.

سعید مرادی