نیروی دریایی عربستان سعودی ۱۳ مهر ماه رزمایشی نظامی را در تنگه هرمز آغاز کرد. در این مانور که با نام"سپر خلیج 1" اعلام شده بود کشتی‌های جنگی، قایق‌های تندرو، نیروهای هوادریا به همراه تفنگداران دریایی و نیروهای ویژه امنیت دریایی عربستان سعودی در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان شرکت داشتند. بنا به گفته عربستان سعودی، این رزمایش اولین مانور از سری رزمایش‌هایی است که قرار است در آینده برگزار شود. نیروی دریایی عربستان سعودی شامل ۱۳۵۰۰ نیروی انسانی است که ۳ هزار نفرشان تفنگدار دریایی هستند.خبرگزاری رویترز به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان (SPA) گزارش داده که این مانور نظامی به منظور "سنجش آمادگی رزمی نیروی دریایی پادشاهی عربستان علیه هرگونه اقدام خشونت‌آمیز احتمالی" انجام شده است.

اهداف عربستان از برگزاری رزمایش اخیر

  1. نمایش قدرت نظامی ریاض: مهم ترین هدف از رزمایش اخیر، نشان دادن قدرت نظامی عربستان در ابعاد نظامی است. عربستان امروزه برای رسیدن به اهداف خود من جمله تفوق دریایی بر رقبای منطقه ای و همچنین گسترش عملیات های نظامی خود در عرصه های دریایی، نیازمند نمایش قدرت خود در ابعاد دریایی، زمینی و هوایی است.
  2. تفوق دریایی: عربستان با توجه به واردات سلاح های مختلف و همچنین استیجاری بودن این امکانات و وابستگی نیروی انسانی، به دنبال برتری راهبردی در سطح دریایی با توجه به مرزهای آبی کثیری که با مناطق جنوبی حاشیه خلیج فارس دارد. به هرحال یکی از تهدیدهای که در آینده می تواند برای ریاض وجود داشته باشد، تهدید بحری است که امروزه مورد توجه ویژه سعودی ها قرار گرفته است.
  3. تحت کنترل بودن مناطق مهم دریایی همچون خلیج فارس و تنگه هرمز: عربستان با برگزاری این مانور خواهان انتقال این پیام بوده که هر تهدیدی را در آینده در منطقه با واکنش های سخت جواب خواهد داد. بیشترین صادرات نفت عربستان و در واقع شاهرگ اقتصادی ریاض از منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز صورت می گیرد. هر گونه تنش در این منطقه به منزله کاهش امنیت اقتصادی و به تبع آن امنیت سیاسی این رژیم است.  همچنین با توجه به تبدیل شدن انصارالله در یمن به بازیگر اصلی و احتمال تصرف مناطق مهم این کشور همچون باب المندب توسط انصارالله  و همچنین مورد هدف قراردادن ناو امارتی در هفته گذشته، ریاض به دنبال این پیام نیز بوده که در صورتی که انصارالله درصدد حمله ای مشابه به کشتی های سعودی باشد، با پاسخ ریاض مواجه خواهد شد.

پیامدها

  1. تنش آفرینی در سطح منطقه: عربستان رزمایش را در مکانی برگزار کرده که با سرزمین های آبی این کشور فاصله زیادی دارد و این امر می تواند سبب تنش بین ریاض و همسایگان آن از جمله ایران در صورت تعدی ریاض صورت بگیرد.
  2. عربستان به تنهایی قادر به برگزاری این رزمایش نبود. بنابراین آمریکا و بنابر اظهارنظر برخی رسانه ها رژیم صهیونیستی نیز در این رزمایش شرکت دارند. این ائتلاف نظامی زنگ خطری را در مناطق جنوبی کشور و حاشیه خلیج فارس برای ایران در آینده متصور خواهد بود.
  3. این رزمایش ها می تواند مقدمه ای باشد برای سایر کشورهای عربی در منطقه خلیج فارس و حضور بازیگران فرامنطقه ای متعدد به بهانه این رزمایش ها؛ امروزه با توجه به رقابتی که بین کشورهای عربی برای تفوق منطقه ای به وجود آمده، احتمالاً سایر کشورهای عربی نیز به بهانه های واهی رزمایش های مختلفی برگزار خواهند کرد که این امر نیازمند حضور بازیگران فرامنطقه ای است.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که عربستان با توجه به شکست های منطقه ای  در سوریه و یمن و همچنین با توجه به قانون اخیر "جاستا" درصدد نمایش قدرت خود در سطح نظامی به یازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای است. از سوی دیگر با توجه به اقدام اخیر انصارالله در انهدام ناو جنگی امارات و رویکرد جدید ارتش یمن به جنگ بحری، ریاض به دنبال ارسال این پیام بوده عربستان خود را برای هرگونه تهدیدی در آینده آماده کرده است. و در نهایت این که با توجه به عدم استقلال نظام سعودی در بحث تجهیزات نظامی و انسانی، این رزمایش ها نمایشی بیش نیست و ریاض هیچ گونه توان پاسخ گویی جدی در آینده نمی تواند در برابر تهدیدات داشته باشد.

محمدرضا فرهادی